MENU

Het Tibetaanse Boeddhisme
Het Tibetaanse boeddhisme en de verbanden met het new age gedachtegoed

Lezing door Martin (en Elke) Kamphuis op de bijeenkomst van de interkerkelijke werkgroep Bijbel of New Age op 25-01-2003

Ik heb van binnenuit het Boeddhisme leren kennen (theorie) en met alle ups en downs beleefd (praktijk). In het verloop van de tijd merkte ik, dat Christendom en Boeddhisme onverenigbaar zijn. Ik heb mijzelf de vraag gesteld waarom ik me nog met het thema Boeddhisme bezig houd. Want kan ik niet veel beter gewoon het evangelie van Jezus Christus verkondingen? Ik was een tijd lang voorganger van een gemeente, maar doordat we veel gevraagd werden om te vertellen over onze ervaringen hebben we ons daarop gericht.

Ons doel met onze voordrachten is de werken van de duisternis te ontmaskeren. Immers bijv. de gezondheidszorg en de psychologie zijn doortrokken met New Age denkbeelden. Ook de gemeente van God kent geen duidelijke grenzen meer tussen wat wel en niet van God is. De geestelijke muren van de gemeente liggen in puin, zoals de muren van de stad Jeruzalem in puin lagen in de tijd van Nehemia. Nehemia gaat de muren herbouwen, zodat het voor ieder zichtbaar is: Dat is de stad waar God Zich openbaart, en waar God wordt aanbeden. De gemeente vandaag de dag ontbreekt het veelal aan duidelijke contouren, een duidelijk onderscheid tussen binnen en buiten. De gemeente lijkt op een stad zonder muren. De Bijbel zegt in Efeze 5:8: “Want gij waart vroeger duisternis, maar thans zijt gij licht in de Here; wandelt als kinderen des lichts”, en in vers 11 staat: “En neemt geen deel aan de onvruchtbare werken der duisternis, maar ontmaskert ze veeleer”. De stromingen waarin ik gezeten heb, hebben een masker. Het ziet er aan de buitenkant mooi uit, maar aan de binnenkant is er veel boosheid en duisternis.

Mijn uitgangspunt bij iedere vergelijking met andere religies is het kruis waar Jezus Christus de overwinning op de dood behaalde.

Het Boeddhisme is veelomvattend. Een centraal begrip is “leegte.” Pieter van Kampen toont dat duidelijk in zijn boek “Liefde tot de leegte”.

In 1982 heb ik in Nepal mijn eerste cursus in het Tibetaanse Boeddhisme gevolgd. De Tibetaanse Lama begon als eerste te spreken over leegte, emptiness. Deze leegte was het doel van het Boeddhisme. Ik vond het eerst heel raar, maar hij had een fascinerende uitstraling en had er zo’n vreugde over, dat ik dacht: het moet iets heel bijzonders zijn, een toestand waarin je je heel goed voelt.

Het doel van al het streven van Boeddhisten is de Leegte, of ook wel de verlichting genoemd. Ook in Europa worden meditatiecursussen gegeven met als doel verlichting. Het woord “verlichting” vinden we in Efeze 1: 18: “verlichte ogen uws harten, zodat gij weet, welke hoop zijn roeping wekt, hoe rijk de heerlijkheid is zijner erfenis bij de heiligen”. Uit dit vers kunnen we twee verschillen tussen Boeddhisme en Christendom herkennen: 1. Om verlichte ogen te krijgen hebben Christenen God nodig, die het hen geeft. De Boeddhisten geloven, dat ze die verlichte ogen (die zogenoemde boeddha-natuur) al in zich hebben, maar alleen nog verduisterd door allerlei lagen, die nog weggehaald moeten worden. 2. Christenen ontvangen die verlichte ogen van het hart met een bepaald doel: “zodat gij weet, welke hoop zijn roeping wekt, hoe rijk de heerlijkheid is zijner erfenis bij de heiligen”. Dit doel heeft te maken met de relatie met God en met datgene wat we van hem ontvangen. Bij de Boeddhisten is de verlichting een doel op zich. Het is een toestand waar je in opgaat, waar je jezelf in verliest. Vergelijk het met een druppel water, die in de oceaan valt. Men lost zichzelf op in het al of het niets. Daar is men één met alles of met niets. Deze toestand is niet te beschrijven, want elke beschrijving is al een afstand nemen, en dat betekent dualiteit. Er is in die toestand geen ik meer, geen tegenover, dus ook geen God. Het doel van het christelijk geloof is juist de ontmoeting met God, die ons ontmoeten wil. Daarin verliezen we onszelf niet maar daar vinden we onszelf.

Naast de leer over de Leegte vond ik ook de leer van het karma fascinerend. Karma was voor mij toentertijd iets heel positiefs, ook al wist ik niet wat het begrip precies inhield. Het is eigenlijk een hele strenge wet, die jouw tegenwoordige en toekomstige leven bepaalt. Je hebt meerdere levens nodig om de verlichting te kunnen bereiken, want daarvoor is heel veel positief karma nodig. Door goede werken kan je positief karma verzamelen, bijv. door je vele duizenden malen languit op de grond te werpen. Je moet je heil dus verdienen. Het negatieve karma kan echter niet opgelost worden, tenzij de verlichting wordt bereikt.

Het Boeddhisme is geen godsdienst, want het kent geen scheppende en verlossende God, zoals Hij in de Bijbel wordt beschreven. Het is wel een religie in de zin van het streven naar een transcendent doel. Het is een ethisch atheïsme.

Boeddha leefde 500 jaar voor Christus en had de ervaring van de leegte, van de verlichting. Zijn eerste leer was de leer van de 4 edele waarheden. Het is van belang om dat te weten, want in het Boeddhisme zitten de wortels van New Age, ook al weet men dat vaak niet.

Ad 1. Al het leven is dus lijden. Inderdaad is niet te ontkennen, dat er lijden in de wereld is. Ook de Bijbel erkent dat, zie Rom. 8:22. Daar staat: “Want wij weten, dat tot nu toe de ganse schepping in al haar delen zucht en in barensnood is”.

Ad2. De oorzaak van het lijden ligt in de begeerte, de lust. Ook de Bijbel spreekt daarover, bijv. in Jac. 1:14: “Maar zo vaak iemand verzocht wordt, komt dit voort uit de zuiging en verlokking zijner eigen begeerte”.

Ad 3. Boeddha zegt, dat ik me uit mijn begeerten, die door de verlokkingen van de wereld gestimuleerd worden, moet terugtrekken. Vandaar meditatie. Ook de Bijbel spreekt ervan dat we de verlokking van de wereld moeten afwijzen. In 1 Joh 2:15 staat: “Hebt de wereld niet lief en hetgeen in de wereld is. Indien iemand de wereld liefheeft, de liefde des Vaders is niet in hem”. We zien ook hier in zekere zin een parallel.

Ad 4. Hier gaat het om de volgende 8 paden: het juiste begrip, de juiste gedachte, het juiste spreken, de juiste handelwijze, de juiste wijze van levensonderhoud, de juiste inspanning, de juiste houding van geest en de juiste concentratie (meditatie). Er zijn overigens vele soorten van meditatie. Bij elke handeling moet je er goed op letten, dat het volgens een bepaalde manier gebeurt, want anders zal dat uit de zienswijze van Boeddha verkeerd op je karma uitwerken. Karma is iets beangstigends. Je kunt nooit loskomen van verkeerd karma, je kunt alleen proberen positief karma te ontwikkelen. Schuld wordt dus nooit afgebouwd. Het gaat om een balans, dus je moet proberen het positieve meer gewicht te geven door goede werken. Wat dit punt betreft is de weg van het Christendom anders. Daar is Jezus Christus de weg en de waarheid en het leven. De weg is geloof in en de ontmoeting met een persoon! Door dit geloof en deze ontmoeting vindt verzoening met God plaats. Gerechtigheid komt niet door werken, maar door een persoon.

Omdat de oorspronkelijke leer zo streng was zijn er later andere stromingen ontstaan, waarbij het de mens wat makkelijker werd gemaakt. Volgens de nieuwere stromingen mag men hulp van buiten verwachten.

Er zijn 3 hoofdstromingen in het Boeddhisme:

De reden van de opkomst van de latere stromingen heeft te maken met de morele degeneratie van de mensheid, die de strenge leer van de Boeddha niet meer kan uitvoeren. Daarom is de hulp van geestelijke wezens nodig. Bovendien wordt in Tantra alles van deze wereld, dus ook seksualiteit, gebruikt als middel op de weg naar verlossing. Wat oorspronkelijk verboden was, wordt opeens geaccepteerd als een weg naar de verlossing. Hier is de samenhang met New Age, waar men genotsmiddelen als alcohol en drugs niet perse afwijst, het duidelijkste herkenbaar. Rituele sexualiteit is in tantra een krachtsmiddel op weg naar de verlichting.

In Gen. 3:4-7 staat: “De slang echter zeide tot de vrouw: Gij zult geenszins sterven (1) , maar God weet, dat ten dage, dat gij daarvan eet, uw ogen geopend zullen worden (2), en gij als God zult zijn (3), kennende goed en kwaad (4). En de vrouw zag, dat de boom goed was om van te eten, en dat hij een lust was voor de ogen, ja, dat de boom begeerlijk was om daardoor verstandig te worden (5), en zij nam van zijn vrucht en at, en zij gaf ook haar man, die bij haar was, en hij at”.

(1) In de oosterse religies is de leer van reïncarnatie een uitdrukking van de uiting van de slang: “Gij zult geenszins sterven”. Ik had destijds een goeroe. Toen ik hem leerde kennen was hij meer dan 80 jaar oud. Hij stierf een paar jaar later. Toen ik na ruim 7 jaar weer naar het huis van mijn goeroe in Dharmsala (Noord-India) kwam, ontmoette ik daar een kleine jongen van 4 jaar oud. Hij was volgens de Boeddhisten de reïncarnatie van de oude goeroe. Hiertoe hadden geesten door een medium aanwijzingen gegeven over zijn geboorteplaats. Toen is een delegatie van Lama ’s naar deze plaats gereisd en vond deze jongen. De driejarige werd getest: uit meerdere voorwerpen, die hem getoond werden, moest hij die voorwerpen uitkiezen, die van de oude goeroe waren geweest. En hij koos de juiste voorwerpen uit. Dit zou (ook voor mensen uit New Age) een bewijs voor het bestaan van reïncarnatie zijn. Maar is dat een bewijs? Voor geesten is het kinderspel een klein kind te bewegen bepaalde (juiste) voorwerpen uit te kiezen.

Toen ik een keer de kleine “incarnatie” van de goeroe bezocht, had ik tegelijkertijd de gelegenheid het gebalsemde lichaam van de overleden leermeester te bezichtigen. Toen ik samen met m’n vrouw in de kamer voor het in een vitrine zittende lichaam ging zitten, merkte ik een geest in de ruimte. Terwijl ik mediteerde en een soort telepathische communicatie met de geest (ik dacht: de geest van de goeroe) opnam, ervoer ik een luide stem die zei: “Go your own way”. Voor mij was dat het begin van de weg, weg van Boeddha, naar Christus toe.

(2) Een andere methode van New Age is visualiseren. Men probeert dingen (met kleur, vorm, etc.) voor het innerlijk oog voor te stellen. De Dalai Lama heeft de leer van de Kalachakra, die rond het jaar 1000 na Christus is ontstaan, naar voren gebracht. Het is de jongste tantravorm en de grootste van alle tantra’s, zegt hij. De Dalai Lama heeft in Graz en in vele andere plaatsen mensen daarin ingewijd. Er vindt overdracht vanuit ander sferen plaats en mensen worden uitgenodigd in deze andere sfeer over te gaan. Een uitdrukking van deze andere sfeer is een mandala. In Duitsland worden veel mandala’s getekend op scholen, in bejaardenhuizen, etc.. Dit heeft als achtergrond het Tibetaanse Boeddhisme. Men moet zich op een middelpunt concentreren. Het middelpunt van een mandala is een deur naar een andere realiteit, waar de ontmoeting met de centrale godheid (in dit geval Kalachakra) plaats kan vinden. De ceremonie duurde 11 dagen, waarvan 2 dagen met publiek erbij. De geestelijke ogen worden geopend voor de geheimen van een andere werkelijkheid. Hier gebeurt iets geheimzinnigs, iets wat vergeleken kan worden met de uiting van de slang: uw ogen zullen geopend worden.

(3) Het doel van de meditatiepraktijk van de Kalachakra Tantra is de identificatie met de godheid Kalachakra. Daardoor wordt goddelijke kracht (eigenlijk de kracht van een Boeddha) ontwikkeld. De slang zegt: gij zult zijn als God. Dat wordt in tantrapraktijken tot uitdrukking gebracht.

(4) Verder wordt het goede en het kwade met elkaar verweven waarbij het “kennen van goed en kwaad,” zoals de slang het uitdrukt hier misschien haar diepere bedoeling vindt. Kalachakra heeft 4 gezichten, waarvan 2 vol vrede en 2 vol woede. Vrede en toorn worden hier met elkaar versmolten in een eenheid van verlichte kracht. Het gaat zelfs nog verder dan yin en yang, waarbij het donkere en lichte deel zich nog van elkaar onderscheiden zijn. In Tantra gaat het niet om bevrijding van het boze. Het gaat om de ont-dekking van de verlichte energie achter het boze. Precies zo moet ook de verlichte energie achter het goede of het vredige ont-dekt worden. Uiteindelijk is er geen verschil tussen goed en kwaad. 1 Joh. 1:5 zegt echter heel wat anders: “God is licht en in Hem is in het geheel geen duisternis”.

Wat dus duisternis is, hoort niet in de gemeente, hoort niet in de stad van God. Daarom moeten wij het verkeerde belijden en wegdoen. De Boeddhist zegt echter dat we het kwade als goed moeten leren zien. Alles is kracht, en dat is neutraal. Ik moet dus alle kwaliteiten, of ze nu goed of slecht zijn, in mij tot uitdrukking brengen, want dan kom ik tot de volkomenheid van mijn kracht.

(5) In het verhaal in Gen. 3 verleidt de satan de vrouw met de vrucht van de boom die begeerlijk was om daardoor verstandig te worden. Hier kan een intuïtieve wijsheid aangesproken zijn, die onverwachts een diep inzicht in de achtergronden van het zijn kunnen geven, een inzicht wat met een ervaring van eenheid gepaard kan gaan. In het Boeddhisme mediteert men o.a. om deze wijsheid te ontvangen. Bij dit ontvangen verwacht de mediterende dat, terwijl hij passief afwacht, deze wijsheid over hem komt. Deze manier van “ontvangen” is vandaag de dag in.

We zien ook in deze tijd dat Christenen zich op verschillende manieren openen voor God. Ze lopen daarbij het gevaar zichzelf passief over te geven in de hoop een bepaalde goddelijke ervaring te beleven. In de Bijbel wordt echter duidelijk gemaakt, dat we niet passief mogen zijn, maar heel actief in de geest, ook in het gebed. De geest van New Age en Boeddhisme kruipt, sluipt op deze manier hier en daar de gemeente binnen. Daarom zijn geestelijke muren zo van belang, dus onderscheiding van geesten is zeer belangrijk. In Ef. 2: 2 en 3, waar staat: “Ook u, hoewel gij dood waart door uw overtredingen en zonden, waarin gij vroeger gewandeld hebt overeenkomstig de loop dezer wereld, overeenkomstig de overste van de macht der lucht, van de geest, die thans werkzaam is in de kinderen der ongehoorzaamheid, trouwens, ook wij allen hebben vroeger daarin verkeerd, in de begeerten van ons vlees …”. Hier wordt duidelijk gemaakt dat er een onzichtbare wereld, de sfeer van de lucht, bestaat, die door de duivel met zijn demonen wordt bestuurd. Deze sfeer van de lucht bevindt zich tussen de aarde, waar de mensen wonen en de hemel, waar God vertoeft. Vanuit de zienswijze van de Bijbel bezien, opent het Boeddhisme de mens voor deze onzichtbare wereld, deze sfeer van de lucht. Boeddhisten zeggen echter dat Boeddha (=verlichtingstoestand, vrij van karma) boven alle wezens staat, dus ook boven God, mensen en andere geesten.

Tenslotte nog iets over de Dalai Lama. De Dalai Lama komt heel sympathiek over, maar hij zegt, dat er maar één religie is en dat is het Boeddhisme. In Deut. 32: 15-17 staat: “Toen werd Jessurun (=Israël) vet, en sloeg achteruit, vet werd gij, dik en vet gemest, en hij verwierp God, die hem gemaakt had, hij minachtte de Rots van zijn heil. Zij verwekten Hem tot naijver door vreemde goden, met gruwelen krenkten zij Hem; zij offerden aan de boze geesten, die geen goden (anti-goden, niet-goden) zijn, aan goden, die zij niet hebben gekend, nieuwe goden, die kort tevoren opgekomen waren”. En in vers 21a staat: “Zij verwekten Mij tot naijver door wat geen god is, zij krenkten Mij met hun ijdelheden.” We zien dit ook als een beeld van de geestelijke situatie van de gemeente, die wordt belaagd door New Age. In onze tijd hebben we hier in het Westen alles. We lopen het gevaar, geestelijk gezien, ook vet, dik en vet gemest te zijn en onbekende godheden welkom te heten. Paulus moest de Galaten oproepen zich vast te houden aan de enige weg tot God:

“O, onverstandige Galaten, wie heeft u betoverd, wie Jezus Christus toch als gekruisigde voor de ogen geschilderd is?” (Gal. 3:1). En in Gal. 4: 8-11 is te lezen: “Maar in de tijd, dat gij God niet kendet, hebt gij goden gediend, die het in wezen niet zijn. Nu gij echter God hebt leren kennen, ja, meer nog, door God gekend zijt, hoe kunt gij thans terugkeren tot die zwakke en armelijke wereldgeesten, waaraan gij u weder van meet aan dienstbaar wilt maken? Dagen, maanden, vaste tijden en jaren neemt gij waar. Ik vrees, dat ik mij wellicht tevergeefs voor u ingespannen heb”. Dat is de realiteit van de gemeente van God, als we ons laten misleiden door leugens van satan, en laten we langzamerhand elementen van New Age en Boeddhisme in ons denken toe. Blijf je aan Jezus vasthouden en meebouwen aan de muren van de gemeente. Dan zal in de gemeente, de stad van God, het licht van God pas echt gezien worden.

Martin eindigt met gebed, waarin hij bidt, dat we de weg met duidelijkheid gaan, en dat alles wat duisternis is, ontmaskerd zal worden.
 

N.B. In de loop der tijd zullen nog een aantal belangrijke aspecten en opmerkingen uit de nabespreking worden toegevoegd die in het bovenstaande onvoldoende tot uiting komen zijn gekomen, onder andere over de machtsaspiraties van het Tibetaanse boeddhisme en de rol daarin van de Dalai Lama. Tot die tijd verwijzen wij naar het tweede boek van Martin en de hieronder vermelde links van de website van Victor en Victoria Trimondi, waar die aspecten bijzonder goed uit de verf komen.

 

“Weg van Boeddha”. Het is het persoonlijke verhaal van Martin en Elke, hoe Martin Boeddhist werd en als Boeddhist leefde, hoe Elke in de New Age verstrikt was en hoe zij uiteindelijk samen, tijdens een wereldreis in Australië tot het geloof in Jezus Christus kwamen.ISBN 90-338-1365-3 Ark Boeken 2001. Bij ons verkrijgbaar à € 9,65 incl.verzendkosten. Hier een Recensie
 

"Buddhismus auf dem Weg zur Macht?" Het tweede boek van Martin. Het handelt over de machtsaspiraties van het Tibetaanse Boeddhisme. en de verbanden tussen het Boeddhisme en de New Age beweging. ISBN 3-9808634-0-9 Leuchtturm Verlag 2002. Er is nog geen Nederlandse vertaling. 
 

Martin wijst nog op 2 boeken van de Trimondi’s, getiteld: "Der SCHATTEN des DALAI LAMA" en "Hitler, Boeddha, Krishna, eine unheilige Allianz vom dritten Reich bis heute”. Het zijn omvangrijke en diepgaande studies, die ook integraal op het internet te vinden zijn.

 

Weblinks: Martin en Elke Kamphuis: gateway-ev.de

            Victor Trimondi         : Kritisch debat over het Tibetaanse Boeddhisme
                                                            (met ook enkele artikelen in een Nederlandstalige sectie)

            Victor Trimondi 
           : Acht vragen aan de Dalai Lama
                                                                                          (onbeantwoord gebleven sedert september 2002)

 

 

© 2003 Interkerkelijke werkgroep "Bijbel of New age" -  http://bijbelofnewage.info